Posts Tagged ‘kennisontwikkeling’

h1

Kennisontwikkeling

januari 19, 2009

De begrippen ‘kenniseconomie’ en ‘kenniswerker’ zijn nauw met elkaar verbonden, samen vormen ze de kern van economische groei en ontwikkeling van onze samenleving. In de kenniseconomie draait het om economische groei door innovatie van producten en diensten. (Kennis)werkers moeten zich steeds opnieuw aan nieuwe situaties aanpassen. Kenniswerken impliceert ‘LifeLong Learning’.

“In the old economy, the basic competences of the industrial worker, bricklayer, or bus driver were relatively stable. In the new economy, the learning component of work becomes huge. ……… Work and learning overlap for a massive component of the workforce.” (Tapscott 1996, p. 198).

Veel kennis is van elders te halen, maar een steeds groter deel moet (vanwege het strategische belang) zelf worden ontwikkeld. Kennis “maken” is daarmee een steeds normale taak van de kenniswerker geworden.

“Werd kennis in de oorspronkelijke bedoelde kennissamenleving nog gereserveerd voor wetenschappelijke kennis, mede onder invloed van ICT is het kennisbegrip aan het vervagen: kennis, ergens in de organisatie en in de samenleving opgeslagen, komt beschikbaar; kennis in de hoofden of in de handen van werknemers wordt codificeerbaar; stilzwijgende kennis (tacit knowledge) kan een commercieel waardevol bezit worden” (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid 2002; p. 22).

De Jong en Ferguson-Hessler (1996) onderscheiden vier typen kennis:

  • Situationeel: kennis van bepaalde situaties in een specifieke domein.
  • Conceptuel: feiten, concepten en principes.
  • Procedureel: kennis over handelingen en een domein.
  • Strategisch: kennis over de probleemcontexten waarin de methoden bruikbaar zijn en oplossingen realiseerbaar.

Door te reflecteren op de wijze van verbeteren wordt prescriptieve kennis gegenereerd waarmee anderen in vergelijkbare situaties vergelijkbare problemen de baas kunnen. Kennis vormt een bijdrage aan het intellectueel kapitaal van bedrijven en instellingen. Dat kan door succesvolle maar ook minder methoden te documenteren. Daarmee is de organisatie een lerende organisatie geworden. Kenmerkend voor een lerende kennisorganisatie is dat deze (Andriessen 2005):

  • in staat is de veranderingen in de omgeving bij te houden,
  • op basis hiervan doelen, waarden en normen ter discussie stelt en aanpast,
  • koers en manier van organiseren van de eigen organisatie voortdurend bijstelt,
  • in staat is te voorkomen dat ze gevangen wordt in ‘single-loop learning’.

Het succes van lerende kennisorganisaties ligt in de ‘driehoek van Joiner’ (Joiner 1994):

  • kwaliteitsbewustzijn en toegevoegde waarde voor de vraagsteller (klant),
  • wetenschappelijke aanpak leidend tot voortdurende verbeteringen,
  • omgeving van teamwerk en samenwerking.
  • Kennismobilisatie is noodzaak bij innovatieve problemen die niet eerder, of niet eerder in een context, zijn opgelost. Of niet eerder met deze methode of met dit resultaat.

    De te mobiliseren kennis ligt volgens van Aken (1996) op de volgende terreinen:

    1. Objectkennis: kennis over een bepaalde oplossing.
    2. Realisatiekennis: kennis over hoe de oplossing geïmplementeerd of toegepast moet worden.
    3. Proceskennis: kennis over het ontwerpproces zelf.

    De ontwikkelingen op het internet (Web 2.0) lijken bij te dragen aan nieuwe houdingen ten opzichte van kennis. Het begrip ‘kennis’ is uitgebreid naar meer toepassingsgeoriënteerde kennis . Kennis moet een directe bijdrage leveren aan het oplossen van problemen van de kenniseconomie. Niet de nieuwsgierigheid van de kenniswerker, maar de situaties in de praktijk bepalen de innovatieagenda. De kennis moet daarbij niet (alleen) beschrijven en verklaren, maar (ook) verbeteren.

    De ‘lerende organisatie’ is dus een organisatie die zich “agile” aan kan passen aan de veranderende samenleving, die kan concurreren op toegevoegde waarde en kennis en die snel kan reageren met maatwerk, aangepast aan de situatie.